200 lat dla spółdzielców!

Treść

W sobotę świętowano 100-lecie Spółdzielni Handlowo Produkcyjnej "Rolnik". Mszę celebrował w kościele św. Elżbiety ks. prałat Alfred Kurek. Jubileuszowa akademia odbyła się w kinie "Poprad". Gospodarzami obchodów byli prezes Lucyna Kawecka, wiceprezes Grażyna Sukiennik i przewodniczący Rady Nadzorczej Władysław Kania. Wystąpił śląski zespół Karlik. Tak było... Jeszcze Polski nie było na mapach świata, kiedy to w roku 1907 w Starym Sączu powstała Składnica Kółek Rolniczych, utworzona przez kierowane przez Stanisława Rosoła Kółko Rolnicze. To był początek dzisiejszej Spółdzielni Handlowo Produkcyjnej "Rolnik", która - nim przyjęła taką nazwę - przeszła wiele przeobrażeń, zakrętów historycznych, politycznych i ekonomicznych. Najważniejsze jednak, że trwa, daje ludziom pracę i przynosi dochody. Twórcy SKR sto lat temu swoim majątkiem ręczyli w banku i u dostawców towarów rzetelność stworzonej firmy. W roku 1911 wznieśli okazały murowany budynek przy ul. Kazimierza Wielkiego. Pierwsze lata układały się znośnie, ale po roku 1918, który przyniósł Polsce niepodległość i na początku lat 20. spółdzielnia (podobnie jak całe scalane z trzech części młode państwo) przeżywała ogromne problemy finansowe. Ówczesny zarząd z Franciszkiem Ergetowskim na czele, borykał się z ogromną inflacją, bezrobociem i konkurencją mniejszych firm. Ks. Franciszek Miklasiński z ambony musiał zaapelować do członków, by podwyższyli swoje udziały. Trzy spółdzielnie W roku 1930 starosądeczanie zostali włączeni do Powiatowej Składnicy Kółek Rolniczych w Nowym Sączu jako filia. W roku 1940, za zgodą niemieckiego dyrektora Henryka Butza, z inicjatywy Józefa Maciuszka ta agenda z powrotem stała się samodzielna i przyjęła nazwę Spółdzielni Rolniczo Handlowej "Rolnik". Na jej czele stanął wtedy Stanisław Rokita. Wówczas też w pobliskich Barcicach powstała "Zgoda", a w Przysietnicy - "Jedność". Te trzy spółdzielnie działały zgodnie. W roku 1949, na podstawie centralnych decyzji władz, utworzyły one jedną Gminną Spółdzielnię Samopomoc Chłopska, która w tym czasie prowadziła 10 placówek detalicznych, magazyn artykułów rolnych, punkty skupu zbóż i żywca, dwie piekarnie, masarnię i gospodarstwo rolne w Gołkowicach, zatrudniając 68 pracowników. Funkcję prezesów pełnili kolejno Stanisław Gołdyn, Franciszek Kajdar i ponownie Stanisław Gołdyn. W tym czasie powstała wytwórnia wód gazowanych i rozlewnia piwa. Wybudowano pierwszy sklep spożywczo przemysłowy w Barcicach. Pod skrzydła GS weszło też jednostki Miejskiego Handlu Detalicznego i PSS "Społem" z Nowego Sącza. Najlepsze lata W powszechnej opinii najlepsze lata spółdzielni to okres prezesowania Juliana Marczyka, który pełnił tę funkcję od 1960 do 1981 r. Wtedy to nastąpił rozkwit firmy, powstały nowe zakłady produkcyjne i usługowe, baza transportu, kluby rolnika i ośrodek "Nowoczesna Gospodyni". Łącznie w skład majątku GS wchodziło 65 obiektów, a zatrudnienie wzrosło do 450 osób. Pod koniec lat 70. ub. w. starosądecka jednostka zajmowała kilkakrotnie pierwsze miejsca w wojewódzkich i krajowych konkursach "Mistrz Gospodarności i Kultury" (w rywalizacji 1800 spółdzielni). W latach 80. szefami GS byli m.in. Tadeusz Janota i Zbigniew Dziedzina. Oni wraz z zarządem i pracownikami musieli się zmagać w z wieloma problemami, które wówczas doskwierały niewydolnej gospodarce tej dekady, ze skutkami stanu wojennego, z drastycznym spadkiem siły nabywczej złotówki i brakiem większości towarów. Ale "Stulatka" nie dała się kryzysowi. W roku 1991 wróciła do starej nazwy Spółdzielnia Handlowo Produkcyjna "Rolnik", a na jej czele stanął młody energiczny menedżer (wcześniej wiceprezes) Andrzej Czerpak. Wtedy też trzeba było firmę przystosować do warunków gospodarki rynkowej, pozbyć się nierentownych części majątku, oddać niektóre budynki dawnym właścicielom, dokonać restrukturyzacji, zmagać się z nie zawsze uczciwą konkurencją, przetrwać kradzieże, włamania i podpalenia kilku sklepów (tak, tak, tak!). Udało się. Po przedwczesnej śmierci Andrzeja Czerpaka w roku 2003, na czele "Rolnika" stanęła Lucyna Kawecka (dotąd prawa ręka prezesa). Dobrała sobie zastępczynię Grażynę Sukiennik i ten duet kieruje spółdzielnią do dziś. Od roku 1996 ofiarnie wspiera obie panie przewodniczący Rady Nadzorczej Władysław Kania. Doskonała współpraca przynosi dobre efekty. Tak jest... Dziś największym kapitałem SHP "Rolnik" są członkowie (144 osoby, 122 pracują, 22 przebywają na urlopach wychowawczych, to także 186 emerytów i rencistów, związanych z macierzystym zakładem). Spółdzielnia prowadzi działalność gospodarczą na 27 gruntach o pow. 310 arów. Jest właścicielem 40 budynków o pow. ponad 11 tys. m kw. Ma 19 sklepów, bar "Kawowy", piekarnię i ciastkarnię, wynajmuje lokale 42 dzierżawcom. - Przez sto lat "Rolnik" wpisał się mocno w krajobraz miasta i gminy Stary Sącz, wspierając wszelkie inicjatywy i przedsięwzięcia, udzielając pomocy finansowej i rzeczowej różnym organizacjom, szkołom, przedszkolom, ośrodkom zdrowia, stowarzyszeniom, Ochotniczym Strażom Pożarnym, osobom potrzebującym - mówi prezes Lucyna Kawecka. - Jako kontynuator zapoczątkowanej w roku 1907 działalności handlowej jest dziś liczącą się firmą, skupiającą przez cały okres historii zacnych mieszkańców, patriotów, społeczników, wspaniałych propagatorów idei spółdzielczości, zaangażowanych i ofiarnych pracowników, którzy codziennym trudem, dojrzałą i mądrą postawą wspierają działania zarządu, za co im serdecznie dziś dziękuję. Piotr Gryźlak Medale i odznaczenia Złote Jabłko Sądeckie - SHP "Rolnik", Srebrne Jabłko: Lucyna Kawecka, Grażyna Sukiennik, Tadeusz Ziębowicz. Odznaki "Za Zasługi dla Miasta i Gminy Stary Sącz, złota: ksieni klasztoru klarysek Anna Teresa Izworska, ks. prałat Alfred Kurek, Marian Cycoń, Jan Janczykowski, Maksymilian Sudewicz, Barbara Skuza, Krystyna Menio, Władysław Kania, Stanisław Tokarczyk, Władysław Gancarczyk, Wawrzyniec Marczyk, Józef Marczyk, Franciszek Jasiński, Zofia Wcisło, Lucyna Kawecka, Grażyna Sukiennik; srebrna: Władysława Bielak, Władysława Duda, Stanisław Duda, Maria Górka, Emilia Marczyk, Jerzy Migacz, Bogumiła Radomska, Teresa Słowik, Stefan Włodarczyk, Stanisław Jodłowski, Emilia Regulska, Stanisława Skwarło. Odznaki "Zasłużony dla Spółdzielczości Samopomocy Chłopskiej": Władysława Duda, Maria Górka, Zofia Dorula, Antoni Obrzud, Anna Majerska, Antoni Lichoń, Bogdan Kunicki, Ryszard Konieczny, Anna Wojtas, Michał Garwol. Odznaki "Zasłużony Działacz Ruchu Spółdzielczego": Zbigniew Dziedzina, Jan Koszkul, Tadeusz Ziębowicz, Marian Lis, Stanisław Biernat, Wawrzyniec Marczyk, Emilian Śmierciak, Józef Czyżowski, Władysław Gancarczyk, Jan Lachowski, Stanisław Śmierciak, Jan Rams, Stefan Włodarczyk, Emilia Marczyk, Jerzy Migacz, Grażyna Sukiennik, Lucyna Kawecka, Katarzyna Lebda, Genowefa Pasiut, Maria Paluch. "Dziennik Polski" 2007-10-08

Autor: wa